مرتضی ایمانی راد اقتصاددان در یادداشتی درباره
اثرات جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا نوشت:ایستایى اقتصادى در جهان
کماکان فراگیر است و می تواند یک موج رکودى در بازارهاى جهانى ایجاد کند.
در این دو روز اطلاعات زیادى در مورد آثار جدایى انگلستان از اتحادیه اروپا مطرح شده و به طور گسترده اى در شبکه هاى اجتماعى دست به دست شده است . ولى در مورد اثر گذارى این اتفاق مهم بر اقتصاد ایران و یادگیرى هاى ما از این اتفاق کمتر بحث شده است. این یادداشت به همین مساله مى پردازد.
یافته ها و آثار این اتفاق بر اقتصاد ایران به شرح زیر است :
١- این اتفاق نشان داد که هسته اصلى اقتصاد جهانى بازارهاى مالى است که به صورت بسیار گسترده و به صورت الکترونیکى و عمدتا با گستردگى جهانى شکل گرفته است . بنابراین پیشرو اقتصاد جهانى این بازارها هستند ، نه بازارهاى واقعى . به همین دلیل است که نوسانات بازارها هر چه به زمان حال نزدیکتر مى شود داراى دامنه گسترده ترى است ، چون پوشش بازارهاى مالى بسیار وسیعتر شده است .
نوسان شدید بازارهاى مالى و تغییرات یورو ، پوند و ین در روز پنجشنبه ٢٣ ژوئن نمونه این نوسانات گسترده بود. در نتیجه دور ماندن از این بازارها به نوعى توسعه نیافتگى کشور را نشان میدهد. گسترده کردن بازارهاى مالى و ارتباط این بازارها با شبکه هاى جهانى از الزامات رشد پایدار در کشور است .
٢- این اتفاق نشان داد که مساله اى برنامه ریزى شده ، قابل پیش بینى ( منظورم خود رفراندوم است نه نتیجه اش ) وقتى نتایج متفاوتى میدهد چگونه بازارها را به هم میریزد. گذشته از مورد یک ، وجود حساسیت بالا در بازارهاى جهانى هم به عنوان علت دیگر مطرح است .
حساسیت در بازارهاى جهانى بالا است . ایستایى اقتصادى در جهان کماکان فراگیر است و می تواند یک موج رکودى در بازارهاى جهانى ایجاد کند. بنابراین هر تحولى میتواند اثر دومینو وارى را در اقتصاد جهانى ایجاد نماید. این مساله لازم است توسط دولت ، موسسات دولتى و شرکتهاى خصوصى مورد توجه قرار گیرد. آن هم این است که اوضاع اقتصاد جهان خوب نیست . احتمال اینکه اقتصاد جهانى بتواند مسایل خود را با روشهاى متعارف حل کند بسیار کمتر از وقوع بحران هاى مالى است .
دیدن این مساله و نشان دادن این پدیده در استراتژیها ، چه در سطح شرکتى و چه در سطح کشورى ، بسیار اهمیت دارد. دیدن آینده نگاه ما را به زمان حال واقع بینانه تر می کند.
٣- جدایى انگلستان یک حرکت بود که پشت آن بیانگر وجود بحران سیاسى در اروپا است . این مساله از آنجا مهم است که انگلستان با این کار می خواهد خود را از بهم ریختگى هاى سیاسى اروپا کنار بکشد. به نظر می رسد که مساله را خوب دیده اند. مخصوصا اینکه وضعیت اقتصادى انگلستان از مجموعه اروپا بهتر است .
این مساله به ما خاطر نشان می کند که یورو در میان مدت ( دوره دو یا سه سال ) یک پول ضعیف خواهد بود و بنابراین استفاده از آن براى خرید و عدم استفاده از آن براى فروش می تواند در میان مدت اثر بخش باشد. طبیعى است که داریم بحث احتمالات را می کنیم ، ولى به نظر من احتمال این پدیده بسیار بالا است و بانکهاى بزرگ جهان ، و مخصوصا بانکهاى اروپایى هم از این موضع دفاع می کنند.
٤- جدایى انگلستان از اتحادیه اروپا به عنوان یک سیگنال از وجود ایستایى stagnation اقتصادى فهمیده شده است و به همین دلیل بود که قیمت کالاها پایین آمد . از آن گذشته بازارهاى مالى جهان از این جدایى حضور ریسک بیشترى را فهمیدند و به همین دلیل بود که تقاضا به شدت هم براى طلا و هم براى ین بالا رفت . فهم این مساله براى سیاست گذارى اقتصادى براى کشور بسیار مهم است . مثلا سریعترین نتیجه اى که می توان گرفت این است که نفت به این سادگى بالا نمى رود و اگر بالاتر هم برود قدرت حفظ خود را ندارد. گذشته از این مساله گستردگى ایستایى اقتصادى در جهان یکبار دیگر به ایران این پیام را می دهد که براى ارزآورى کشور ، به جز درآمدهاى نفتى ، باید کارى کرد. هر چند که صادرات غیرنفتى در شرایط امروز جهانى خیلى ساده نیست ، ولى چاره کار همین جا است . یا از این تحولات دولت باید بداند که در مسیر انقباض قرار دارد و بهترین کارى که می تواند بکند مدیریت هزینه و مدیریت نقدینگى است .
به گفته دکتر حبیب جعفری مثلا در بیماران دیابتی، که قصد روزهداری دارند
باید سه- چهار روز قند خون خود را کنترل کنند تا پیش از سحر و افطار قند
خونشان زیر 130 و دو ساعت پس از آن زیر 180 باشد.
جعفری در خصوص
بیماریهای کلیوی نیز افزود: نارسایی مزمن کلیه به پنج مرحله تقسیم
میشوند؛ بیمارانی که در مراحل اول تا سوم بیماری قرار دارند، علایم
نارسایی کلیه در آنان بسیار خفیف است و حتی بسیاری از این مبتلایان از
ابتلای خود به این بیماری آگاهی ندارند. این بیماران منعی برای روزهداری
ندارند، مگر اینکه روزه گرفتن موجب تشدید نارسایی کلیه آنها شود.
وی
با بیان اینکه ابتلا به نارسایی کلیه به بیماریهایی مانند دیابت و فشار
خون، موجب میشود که آنها برای روزهداری محدودیت داشته باشند، تصریح کرد:
این دسته از بیماران باید با مشورت پزشک معالج خود، اقدام به روزه گرفتن
کنند.
این پزشک متخصص اظهار داشت: هموفیلی یک بیماری ژنتیک است که
مبتلایان به آن دچار اختلال انعقاد خون هستند. بدن مبتلایان به هموفیلی با
این بیماری سازگار شده است و این افراد منعی برای روزهداری ندارند، چون
روزه گرفتن موجب افزایش اختلال انعقادی آنها نمیشود؛ البته بیمارانی که
سابقه اختلالات و خونریزیهای گوارشی دارند، باید پس از مشورت پزشک، اقدام
به روزهداری کنند.
جعفری اضافه کرد: مبتلایان به اماس که
بیماریشان عود کرده و در حال مصرف کورتون هستند، نباید روزه بگیرند. علاوه
بر آن بیمارانی که نیازمند مصرف داروهای خوراکی هستند یا پس از تزریق
آمپول دچار علائمی مانند تب و بدن درد میشوند و برای کاهش این علائم باید
داروی خوراکی مصرف کنند، نباید روزه بگیرند.
وی تصریح کرد: مبتلایان
به اماس که بیماری آنان با گرسنگی عود میکند نیز اجازه روزهداری
ندارند. اما بیمارانی که علائم بیماریشان خاموش است و برای کنترل آن به
مصرف مستمر داروهای خوراکی نیاز ندارند، میتوانند پس از مشورت با پزشک خود
روزه بگیرند. البته اگر علائم بیماری این دسته از بیماران به علت گرسنگی
شروع یا تشدید شود، آنان نیز نباید روزه بگیرند.
جعفری ادامه داد:
مبتلایان به تالاسمی ماژور به علت شرایط متابولیک خود توانایی روزهداری
ندارند؛ چرا که بدنشان نمیتواند گلیکوژن کافی در کبد ذخیره کند.
وی
تصریح کرد: مبتلایان به آنمی داسی شکل نیز وضعیت مشابه مبتلایان به
تالاسمی ماژور را دارند و شرایط خونرسانیشان ایدهآل نیست. این بیماران
هم باید پس از مشورت با پزشک، اقدام به روزهداری کنند.
این پزشک در
خصوص مبتلایان به تالاسمی مینور نیز گفت: این افراد سالم تلقی میشوند و
روزهداری برای آنها منعی ندارد. البته آنها در شرایطی مجاز به انجام این
کار هستند که به بیماری مبتلا نباشند تا موجب ایجاد محدودیت در روزهداری
آنها نشود.
جعفری خاطرنشان کرد: بیماران ریوی به خصوص آنهایی که
شغلشان ایجاب میکند که در محیط باز فعالیت کنند و گرما و به خصوص روزهای
بلند تابستان، بدن آنها را دچار کمآبی میکند، بهتر است روزه نگیرند.
این
پزشک با اشاره به اینکه بیماران دچار آسم و برونشیت مزمن با غلیظ شدن خلط
بیماریشان تشدید میشود، تصریح کرد: این بیماران چنانچه مایعات کافی در
طول روز مصرف نکنند این کمآبی به علاوه گرمی هوا بر شدت بیماریشان
میافزاید.
وی اظهار داشت: در آستانه ماه رمضان همواره سوال میشود
آیا افرادی که از عینک استفاده میکنند، نباید روزه بگیرند و آیا روزهداری
موجب ضعیفتر شدن چشمهای آنها و بالا رفتن شماره عینک میشود؛ شاید دلیل
این پرسش از آنجا ناشی شود که مردم عیوب انکساری چشم که برای اصلاح آن از
عینک کمک میگیرند را نمیشناسند.
جعفری با اذعان به اینکه تاکنون
هیچ مدرکی که ثابت کند روزهداری موجب میشود مشکلات انکساری چشم بیشتر شود
یا شماره عینک شما تغییر کند، وجود ندارد، تصریح کرد: تنها یک مورد منع
روزهداری از سوی متخصصان چشم تاکید میشود و آن هم مبتلایان به آب سیاه یا
گلوکوم است. از آنجا که فشار داخل چشم این بیماران بالاست، اگر روزه
بگیرند، در هنگام افطار که مایعات مصرف میکنند و به اصطلاح روزه را افطار
میکنند، به یکباره فشار مضاعفی به آنها وارد میشود که خطرناک است.
جعفری
ادامه داد: در سه ماهه نخست بارداری، اصلا جایز نیست که خانمها، روزه
بگیرند چون سلولهای حیاتی بدن جنین در حال رشد بوده و نیازمند تغذیه از
خون مادر است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا مادران شیرده
میتوانند روزه بگیرند یا خیر، گفت: روزهداری در این مورد برعهده خود
مادران است، اما قطعا برای افزایش شیر، مادران باید در طی روز مایعات مصرف
کنند و میوه و سبزی در وعدههای غذایی خود بگنجانند تا بتوانند کودکشان را
از نعمت شیر خود برخوردار کنند. به هر حال مسلم آن است که روزه از حجم شیر
مادران میکاهد.
این پزشک سمنانی در خصوص بیماران قلبی نیز گفت: به
طور کلی مبتلایان به مشکلات دریچهای قلب نیز منع روزهداری ندارند، اما
باید با پزشک خود مشورت کنند. شاید ابتلای آنها به برخی بیماریهای همراه
یا شرایط خاص سنی یا جسمیشان نیازمند بررسی و حتی منع روزهداری شود.
جعفری
ادامه داد: گروهی از بیماران که فشار خونهای کنترل نشده دارند، نباید
روزه بگیرند. هرگونه تغییری در حجم خون و شرایط فیزیکی بدن موجب عدم تعادل
آب و الکترولیتها در خون و برهم خوردن فشار خون میشود و این بیماران منع
روزهداری دارند.
وی در خصوص مبتلایان به نارسایی قلبی گفت:
بیمارانی که به دلیل تنگی رگهای قلبی تحت عمل آنژیوپلاستی قرار گرفته یا
جراحی قلب شدند و در حال حاضر هیچ مشکلی ندارند و تحت کنترل پزشک هستند، یا
اینکه منع روزهداری ندارند اما باید حتما درباره انجام این فریضه با پزشک
خود صحبت کنند و توصیههای مصرف دارو یا رژیم خاص خود را در طول ماه مبارک
رمضان جدی و پیگیر دنبال کنند.
جعفری با اشاره به زخمهای فعال
دستگاه گوارش شامل زخم معده و زخم اثنیعشر، تصریح کرد: بیمارانی که به
تازگی آندوسکوپی کردهاند و تشخیص زخم معده داده شده، باید از روزه گرفتن
بپرهیزند.
وی در پاسخ به این پرسش که وضعیت بیماران کبدی در خصوص
روزهداری چگونه است؟ گفت: بیماران کبدی که تحت درمان هستند و علایم
پیشرفته کبدی ندارند، میتوانند با نظر پزشک داروهای خود را تنظیم کرده و
روزه بگیرند، اما بیمارانی که به نارسایی کبد یا مشکلات کبدی به همراه تورم
بدن دچارند و تنظیم پروتئین بدن و دیگر فاکتورهای حیاتی آنها از طریق
داروها تحت کنترل درآمده است، هرگز نباید روزه بگیرند.
این پزشک
درباره مبتلایان به یبوست نیز گفت: کسانی که به یبوست مزمن دچارند نباید
روزه بگیرند؛ چرا که کمآبی بدن یبوست را تشدید میکند. اما اگر تمایل
دارند روزه بگیرند برای جلوگیری از مشکل جدیتر، حجم مواد فیبری مانند میوه
و سبزیها را در وعده غذایی خود بیشتر کرده و در طول شبانهروز 8 تا 10
لیوان مایعات بنوشند.
وی اظهار داشت: به طور معمول افراد زیادی
هستند که علایم برگشت اسید، حالت ترش کردن، سوزش سر دل و بدمزه شدن دهان را
تا به حال تجربه کردهاند و این افراد به طور عمده در اثر خالی ماندن
معدهشان و ترشح اسید معده، علایمشان تشدید میشود.
این پزشک متخصص
خاطرنشان کرد: آنهایی که کلیههایشان مکررا سنگسازی میکند و سابقه چند
نوبت سنگسازی دارند یا در حال حاضر سنگ دارند، باید در طول روز مقادیر
زیادی آب بنوشند تا سنگشان بزرگ نشود.
جعفری ادامه داد: کسانی که
پیوند کلیه شدهاند و هنوز یک سال از موعد پیوند آنها نگذشته است، نباید
روزه بگیرند. اما چنانچه اگر یک سال از پیوند گذشته باشد و هیچ مشکلی
نداشته باشند، شاید بتوانند با نظر پزشک روزه بگیرند. البته دیالیزیها
نباید روزه بگیرند؛ چرا که این دسته از بیماران مانند دیگر گروهها به
مایعات کافی در طول روز نیاز دارند.